Regresar   |  
Banduy xnia: uas nizhi, xnia naqui,
ngui rduy ¿tu na?   |   Lengua Zapoteco, Tlacolula de Tlacolula occidental
Traducciones:
Banduy xnia: uas nizhi, xnia naqui,
ngui rduy ¿tu na?
Ditsa, Dixza. (Zapoteco, Tlacolula de Tlacolula occidental)
Banduy xnia, Nakants wean, Nanche naxiñá’, Nántyi kuá’a, acerola mexicana, cereza colorada, guachocote, guajocote, nanche de monte, nanche iní, nanche rojo
Ditsa, Dixza.

Banduy xnia: uas nizhi, xnia naqui,
ngui rduy ¿tu na?

Ditsa, Dixza.
 
1 Jardín Etnobiológico de Oaxaca   |   2 *nizagt@gmail.com Secihti/JebOax
Bal canzo nez lany ra dany ro ni bziha xte Meiji, lo ra bew may cuan noviemar, zendo lo cwan nax ni la nanch, nanz; a tish nax ni na bdual ngats bichi naqui, nu steiby lo nanch ni na xnia, rop loo ti ryulaz ra mniety Meiji, na' yguën xtishni la Banduy M. mexicana, reiny reiny runy be bunyi, nu lat lai: Banduy, nanch dany, acerola mexicana, cerez xnia, guacote o guachocote, zieny ru lai nu . (Tena et al. 2020). Byaczhi raw ra xabzananëni , nu guel rayi rquinyrëbi.
Teiby gyía’ guny naqui zeicy xon metrar ziuly, nteu nara zwacyi chu nu byen nquiets loi, latga nu laad rdieny xabdagui, queity nady rdoon, zecy tap rual nu guel tseny bteiby zyuli, ni nlagi na tyop nu guel xon cm. Rziemi nu zeicy tap nu guel tsenybteiby gyíía’ (corimbos) gai bdag bichi nui, zeicy tseny mm ziuly, chi rai rynuy ros, raw ra many ni rca loi chu rrech biny. bdual xnia naqui , naly na gidyzhabi nu chon biny ni ngyies (testa) lanyi, chi rai yunyi xnia (nica re teiby).
Zieny ra cwan ni nu lany ra dany biez, Meiji nu maru zieny zai. Malpiguia; cuan Anderson (2013) rni tux rui bseny lai ghasliu Meiji cuan lad la Venezuela. Rdienyi deity lany dany biez nes Michoacan. Xnez gueu Balsas, Pacifico mexicano, rzenyi Chiapas, lat maru ziet rzenyi na Salvador, per ricy tuxis gyía’gi nu. A ti nez dia Meiji zubi. Raleg zu biny buny par toi, lo gaxliu naldiu,par maru nchie racyi banduy gixh ni zub zhu rrraly, detsyu ná(Tena et al., 2020). A beny buny par yzu buny cuan zhacwyi per quety rac zacdi, maru nchie rdienyi cuan biny (Maldonado et al., 2027).
Zieny ra gyïïa’g uas rca buny par gacyi zhurrail tien nguel rdieny, chu cwan nax ni rca loi rale gau bunyi. nu vitamina C guecyi. Zieny guesh raw bunyi. (Maldonado et al., 2017); rzhiewazgui chi rac lany buny chi rac buny galardeidy, giabrzu ná (Morelos). Radyi lat riene golpy, zecyi rca bunyi Ndua (Tena et al., 2020).
Bal at gawi gutily lo gia nez lad rbi ra mniety ni rto ni rzubinyrëb cuan na rëb, ricy nu galanzac bany xte buny. (ni ca re tyop).

Referencias
Traducción y voz en lengua Ditsa, Dixza. (Zapoteco, Tlacolula de Tlacolula occidental): San Lucas Quiaviní
*lopezgeraldina58@gmail.com
Editor responsable: Enrique Scheinvar Gottdiener , escheinvar@gmail.com

Forma de citar:

Contreras-Ramírez M. y Gámez-Tamariz N. 2026. Banduy xnia: uas nizhi, xnia naqui,
ngui rduy ¿tu na?
(Zapoteco, Tlacolula de Tlacolula occidental; López-Curiel G.). v.1.10 Cédulas del Jardín en lenguas originarias. https://cedulasdeljardin.mxcedula/IxMxJebOax/malpighiamexicana_zab accesado el 38 de junio de 2026
Esta versión: v.1.1
Versiones previas: Aún no hay versiones previas
Compartir esta cédula en tus redes
Licencia. Se concede permiso para copiar, distribuir y/o modificar este documento bajo los términos de la Licencia de Documentación Libre de GNU, Versión 1.3 o cualquier versión posterior publicada por la Free Software Foundation; sin Secciones Invariantes, Textos de Portada y Textos de Contraportada.
Visitas: 2    
Programación y mantenimiento

Enrique Scheinvar
Investigador por México, Secihti/JebOax
enrique.scheinvar@secihti.mx

Diseño web

Alma Lizeth Pérez Bautista
Servicio social, JebOax, 2023

Enrique Scheinvar
Investigador por México Secihti/JebOax, 2025

Licencia

Este software se distribuye bajo la Licencia Pública General de GNU (GPL) versión 3, lo que significa que es software libre: puedes usarlo, copiarlo, modificarlo y redistribuirlo bajo los términos de la licencia. El código fuente está disponible públicamente para fomentar la transparencia, la auditoría técnica y el desarrollo colaborativo.