Las cédulas

Ndiyútyí
Tu̱’un sâvi (Mixteco, Alcozauca)
Plebeia fulvopilosa, Nannotrigona perilampoides
Abejas meliponas, Abejas sin aguijón, Bizu dxiña / Bizu dxiñayaga / Bizunupi , Ceri ɨyujk ma ca’ tɨjp , xix kün, Abejas nativas de México, Meliponini, miel de castilla, polinización,
Buny rni ziny na’ per na naca ni runy lanyi
Ditsa, Dixza. (Zapoteco, Tlacolula de Tlacolula occidental)
Dioon salas-moralesiae
Flor de la montaña, Flor peine, Maíz viejo, guie’ bègú, maíz viejo, yag gubé, Bandaga, fiesta, saa guichi, shuana, xhela shuanas, uso:Religiosos, Granos, arroz,
El huaje
Español (Español)
Leucaena esculenta
Za'a nada , huaje, napajteam, pemb, tnúndétè, yaglia, yka nda’ jwi’ya, kwilyo’o, ‘Ítsjee, , uso:Legumbres, Granos, arroz, Control de plagas y malezas,
El huaje
Ayuuk. (Mixe, Mixe Medio del Este,)
Leucaena esculenta
Za'a nada , huaje, napajteam, pemb, tnúndétè, yaglia, yka nda’ jwi’ya, kwilyo’o, ‘Ítsjee, , uso:Legumbres, Granos, arroz, Control de plagas y malezas,
Banduy xnia: uas nizhi, xnia naqui,
ngui rduy ¿tu na?
Ditsa, Dixza. (Zapoteco, Tlacolula de Tlacolula occidental)
Malpighia mexicana
Banduy xnia, Nakants wean, Nanche naxiñá’, Nántyi kuá’a, acerola mexicana, cereza colorada, guachocote, guajocote, nanche de monte, nanche iní, nanche rojo, Fruta, traspatio, uso:Verduras y frutas, Barreras/límites, Sistema digestivo,
Un árbol generoso de variados usos: el tecomate
Español (Español)
Crescentia alata
Man<ar></ar>øn<ar></ar> kuah', Yá to niso, ayal, cirián, gyìa’ zhieg, morro, ngots, tecomate, tima, jícara, jícaro, uso:Otro/NA, Herramientas, utensilios, Sistema Respiratorio,
Xhixhi len verdura: yutu wechi
Didza Xidza. (Zapoteco, Rincón)
Cucurbita ficifolia
Chilacayota, Chilacayote, Guituxembe’, Mánh<ar>&nbsp;</ar> kuá<ar>&nbsp;</ar>, Nachojmí, Yi ka tziw, yutu wechi, Semillas de calabaza, calabaza,
El cacao del jaguar
Español (Español)
Theobroma bicolor
cacao blanco, pataste, pataxte, cacao, chocolate, popo, uso:Bebidas, Barreras/límites,
Tobalá, yi ujtz etz yi watz nii
Ayuuk. (Mixe, Mixe Medio del Este,)
Agave potatorum
Papalometl, Tobalá, jä näk tsääjts, papalomé, Agave nussaviorum, Agave seemanniana, mezcal, uso:Bebidas,
Ceri yujk ma ka’ tëjp
Ayuuk. (Mixe, Mixe Medio del Este,)
Plebeia fulvopilosa, Nannotrigona perilampoides
Abejas meliponas, Abejas sin aguijón, Bizu dxiña / Bizu dxiñayaga / Bizunupi , Ceri ɨyujk ma ca’ tɨjp , xix kün, Abejas nativas de México, Meliponini, miel de castilla, polinización,
Sana, sana, de un rojo que sana
Español (Español)
Amphipterygium adstringens
cuachalalate, cuachalalá, cuachinala, macerán, mapicerán, matixerán, volador, yala guitu, muaxalaxlitli, árbol de corteza roja,
Tobalá, la planta y su mezcal
Español (Español)
Agave potatorum
Papalometl, Tobalá, jä näk tsääjts, papalomé, Agave nussaviorum, Agave seemanniana, mezcal, uso:Bebidas,
Gunabinhi bukugu: pochote
Didza Xidza. (Zapoteco, Rincón)
Ceiba aesculifolia
ceiba, nejpeik, pochota, pochote, tú lémpé, fibra, uso:Otro/NA, Otro, Piel y tejidos relacionados, Leña, carbón vegetal,
Me confunden con palma y soy la protagonista de la fiesta
Español (Español)
Dioon salas-moralesiae
Flor de la montaña, Flor peine, Maíz viejo, guie’ bègú, maíz viejo, yag gubé, Bandaga, fiesta, saa guichi, shuana, xhela shuanas, uso:Religiosos, Granos, arroz,
kuh_s roú ñan o_ tióh_ nainh_ jmaǿn':
Mánh  kuá 
Jau jmai. (Chinanteco, Tlacoatzintepec)
Cucurbita ficifolia
Chilacayota, Chilacayote, Guituxembe’, Mánh<ar>&nbsp;</ar> kuá<ar>&nbsp;</ar>, Nachojmí, Yi ka tziw, yutu wechi, Semillas de calabaza, calabaza,
Tobala, lo'o lhen mezcalhi kie
Didza Xidza. (Zapoteco, Rincón)
Agave potatorum
Papalometl, Tobalá, jä näk tsääjts, papalomé, Agave nussaviorum, Agave seemanniana, mezcal, uso:Bebidas,
Jau jmai. (Chinanteco, Tlacoatzintepec)
Dioon spinulosum
coyolito, coyolito de cerro, cícada, palma chicalite, Cícada, uso:Granos, arroz,
Consúltalo con la almohada: el pochote
Español (Español)
Ceiba aesculifolia
ceiba, nejpeik, pochota, pochote, tú lémpé, fibra, uso:Otro/NA, Otro, Piel y tejidos relacionados, Leña, carbón vegetal,
Tüc quepy ma may ti tung: ja tecomate
Ayuuk. (Mixe, Mixe Medio del Este,)
Crescentia alata
Man<ar></ar>øn<ar></ar> kuah', Yá to niso, ayal, cirián, gyìa’ zhieg, morro, ngots, tecomate, tima, jícara, jícaro, uso:Otro/NA, Herramientas, utensilios, Sistema Respiratorio,
Camino de bienvenida
Español (Español)
Tagetes erecta
Cempasúchil, Flor de muerto, Guiaj kua, Guiaj kua, Guie' biguá, Gyììa’ Cub, Ita kuàún yó’o, naxó kjajo, Altar de muertos, Día de muertos, Tagetes patula, uso:Religiosos, Condimentos, hierbas, especias, Sistema digestivo, Síntomas generales, inespecíficos,
Xix kün
Ombeayiüts (Huave, San Mateo del Mar)
Plebeia fulvopilosa, Nannotrigona perilampoides
Abejas meliponas, Abejas sin aguijón, Bizu dxiña / Bizu dxiñayaga / Bizunupi , Ceri ɨyujk ma ca’ tɨjp , xix kün, Abejas nativas de México, Meliponini, miel de castilla, polinización,
Bizu dxiña / Bizu dxiñayaga / Bizunupi
Didxazá (Zapoteco, Istmo)
Plebeia fulvopilosa, Nannotrigona perilampoides
Abejas meliponas, Abejas sin aguijón, Bizu dxiña / Bizu dxiñayaga / Bizunupi , Ceri ɨyujk ma ca’ tɨjp , xix kün, Abejas nativas de México, Meliponini, miel de castilla, polinización,
Ryac, ryac , xnia ni rziac
Ditsa, Dixza. (Zapoteco, Tlacolula de Tlacolula occidental)
Amphipterygium adstringens
cuachalalate, cuachalalá, cuachinala, macerán, mapicerán, matixerán, volador, yala guitu, muaxalaxlitli, árbol de corteza roja,
Grana
Español (Español)
Dactylopius coccus
Choxa la nanda, Grana fina, Mi chech nüik, Ndukun, grana cochinilla, Nopal de San Gabriel, domesticación, insecto, tintes naturales, uso:Tintes, pinturas,
Gyìa’ nzac ni rzhieu: gyìa’ zhieg
Ditsa, Dixza. (Zapoteco, Tlacolula de Tlacolula occidental)
Crescentia alata
Man<ar></ar>øn<ar></ar> kuah', Yá to niso, ayal, cirián, gyìa’ zhieg, morro, ngots, tecomate, tima, jícara, jícaro, uso:Otro/NA, Herramientas, utensilios, Sistema Respiratorio,
  i', lí  i', koun  juáh  i  jnián  daún lí  i'
Jau jmai. (Chinanteco, Tlacoatzintepec)
Amphipterygium adstringens
cuachalalate, cuachalalá, cuachinala, macerán, mapicerán, matixerán, volador, yala guitu, muaxalaxlitli, árbol de corteza roja,
Abejas sin aguijón
Español (Español)
Plebeia fulvopilosa, Nannotrigona perilampoides
Abejas meliponas, Abejas sin aguijón, Bizu dxiña / Bizu dxiñayaga / Bizunupi , Ceri ɨyujk ma ca’ tɨjp , xix kün, Abejas nativas de México, Meliponini, miel de castilla, polinización,
Flor de mayo
Español (Español)
Plumeria rubra
Flor de Mayo, Ita nǔni, Naxó yá tsjin, cacalosuchil, cacalosuchitl, guie’ chaachi, bupu, cācālōxōchitl, ita nuni kawa, neucxōchitl, tepēcācālōxōchitl, uso:Religiosos, Bebidas,
Nëzza tzahui
Didza Xidza. (Zapoteco, Rincón)
Tagetes erecta
Cempasúchil, Flor de muerto, Guiaj kua, Guiaj kua, Guie' biguá, Gyììa’ Cub, Ita kuàún yó’o, naxó kjajo, Altar de muertos, Día de muertos, Tagetes patula, uso:Religiosos, Condimentos, hierbas, especias, Sistema digestivo, Síntomas generales, inespecíficos,
Flor de mayo
Didza Xidza. (Zapoteco, Rincón)
Plumeria rubra
Flor de Mayo, Ita nǔni, Naxó yá tsjin, cacalosuchil, cacalosuchitl, guie’ chaachi, bupu, cācālōxōchitl, ita nuni kawa, neucxōchitl, tepēcācālōxōchitl, uso:Religiosos, Bebidas,
Jazmín del Istmo
Didza Xidza. (Zapoteco, Rincón)
Bourreria huanita
Flor de esquite, Guie’ Xhuuba’, Jazmín del Istmo, jazmín ri tse Istmo, yazmin ki Istmo, bupu, guie’ chaachi, īzquixōchitl, uso:Accesorios, joyería, cosméticos, Bebidas,
Delicioso, rojo y acidito, ¿quién soy?
Español (Español)
Malpighia mexicana
Banduy xnia, Nakants wean, Nanche naxiñá’, Nántyi kuá’a, acerola mexicana, cereza colorada, guachocote, guajocote, nanche de monte, nanche iní, nanche rojo, Fruta, traspatio, uso:Verduras y frutas, Barreras/límites, Sistema digestivo,
Xuj, tzaptz etz tam ¿pen ëts?
Ayuuk. (Mixe, Mixe Medio del Este,)
Malpighia mexicana
Banduy xnia, Nakants wean, Nanche naxiñá’, Nántyi kuá’a, acerola mexicana, cereza colorada, guachocote, guajocote, nanche de monte, nanche iní, nanche rojo, Fruta, traspatio, uso:Verduras y frutas, Barreras/límites, Sistema digestivo,
Za'a nada
Didza Xidza. (Zapoteco, Rincón)
Leucaena esculenta
Za'a nada , huaje, napajteam, pemb, tnúndétè, yaglia, yka nda’ jwi’ya, kwilyo’o, ‘Ítsjee, , uso:Legumbres, Granos, arroz, Control de plagas y malezas,
En dulce y en verdura: la chilacayota
Español (Español)
Cucurbita ficifolia
Chilacayota, Chilacayote, Guituxembe’, Mánh<ar>&nbsp;</ar> kuá<ar>&nbsp;</ar>, Nachojmí, Yi ka tziw, yutu wechi, Semillas de calabaza, calabaza,
Koun zióh' man tø_ lioún ta'': Manøn kuah'
Jau jmai. (Chinanteco, Tlacoatzintepec)
Crescentia alata
Man<ar></ar>øn<ar></ar> kuah', Yá to niso, ayal, cirián, gyìa’ zhieg, morro, ngots, tecomate, tima, jícara, jícaro, uso:Otro/NA, Herramientas, utensilios, Sistema Respiratorio,
Chokaxa
ꞌÉn-ná (Mazateco, San Jerónimo Tecóatl)
Plebeia fulvopilosa, Nannotrigona perilampoides
Abejas meliponas, Abejas sin aguijón, Bizu dxiña / Bizu dxiñayaga / Bizunupi , Ceri ɨyujk ma ca’ tɨjp , xix kün, Abejas nativas de México, Meliponini, miel de castilla, polinización,
Jazmín del Istmo
Español (Español)
Bourreria huanita
Flor de esquite, Guie’ Xhuuba’, Jazmín del Istmo, jazmín ri tse Istmo, yazmin ki Istmo, bupu, guie’ chaachi, īzquixōchitl, uso:Accesorios, joyería, cosméticos, Bebidas,
Nezyu xte Dizhzac
Ditsa, Dixza. (Zapoteco, Tlacolula de Tlacolula occidental)
Tagetes erecta
Cempasúchil, Flor de muerto, Guiaj kua, Guiaj kua, Guie' biguá, Gyììa’ Cub, Ita kuàún yó’o, naxó kjajo, Altar de muertos, Día de muertos, Tagetes patula, uso:Religiosos, Condimentos, hierbas, especias, Sistema digestivo, Síntomas generales, inespecíficos,
Päk etz ujtz jëch: yi ka tziw
Ayuuk. (Mixe, Mixe Medio del Este,)
Cucurbita ficifolia
Chilacayota, Chilacayote, Guituxembe’, Mánh<ar>&nbsp;</ar> kuá<ar>&nbsp;</ar>, Nachojmí, Yi ka tziw, yutu wechi, Semillas de calabaza, calabaza,
Ranita de los Altos del Sur
Español (Español)
Dryophytes euphorbiaceus
ranita de los altos del sur, Hylidae, anfibios, bilolos, biodiversidad urbana, fauna endémica de México, herpetofauna, ranas,
Grana
Ayuuk. (Mixe, Mixe Medio del Este,)
Dactylopius coccus
Choxa la nanda, Grana fina, Mi chech nüik, Ndukun, grana cochinilla, Nopal de San Gabriel, domesticación, insecto, tintes naturales, uso:Tintes, pinturas,