Cédulas del IxMxJebOax


Ranita de los Altos del Sur
Español (Español)
ranita de los altos del sur, Hylidae, anfibios, bilolos, biodiversidad urbana, fauna endémica de México, herpetofauna, ranas
Lí kuh_s roú ñan o_ tióh_ nainh_ jmaǿn':
Mánh  kuá 
Jau jmai (Chinanteco, Tlacoatzintepec)
Chilacayota, Chilacayote, Guituxembe’, Mánh  kuá , Nachojmí, Yi ka tziw, yutu wechi, Semillas de calabaza, calabaza
Nanche naxiñá, nanixe, naxiñá’
ne naihuiini’, ¿tu naca’?
Didxazá (Zapoteco, Istmo)
Banduy xnia, Nakants wean, Nanche naxiñá’, Nántyi kuá’a, acerola mexicana, cereza colorada, guachocote, guajocote, nanche de monte, nanche iní, nanche rojo, Fruta, traspatio uso:Verduras y frutas, Barreras/límites, Sistema digestivo,
Nezyu xte Dizhzac
Ditsa, Dixza (Zapoteco, Tlacolula de Tlacolula occidental)
Cempasúchil, Flor de muerto, Guiaj kua, Guiaj kua, Guie' biguá, Gyììa’ Cub, Ita kuàún, Ita kuàún yó’o, naxó kjajo, Altar de muertos, Día de muertos, Tagetes patula uso:Religiosos, Condimentos, hierbas, especias, Sistema digestivo, Síntomas generales, inespecíficos,
Camino de bienvenida
Didxazá (Zapoteco, Istmo)
Cempasúchil, Flor de muerto, Guiaj kua, Guiaj kua, Guie' biguá, Gyììa’ Cub, Ita kuàún, Ita kuàún yó’o, naxó kjajo, Altar de muertos, Día de muertos, Tagetes patula uso:Religiosos, Condimentos, hierbas, especias, Sistema digestivo, Síntomas generales, inespecíficos,
Ndákuaá na yù’ù xì’í ñùú, ta yù’ù ndása luvi vikó
Tu̱’un sâvi (Mixteco, Alcozauca)
Flor de la montaña, Flor peine, Maíz viejo, guie’ bègú, maíz viejo, yag gubé, Bandaga, fiesta, saa guichi, shuana, xhela shuanas uso:Religiosos, Granos, arroz,
Xuj, tzaptz etz tam ¿pen ëts?
Ayuuk (Mixe, Mixe Medio del Este,)
Banduy xnia, Nakants wean, Nanche naxiñá’, Nántyi kuá’a, acerola mexicana, cereza colorada, guachocote, guajocote, nanche de monte, nanche iní, nanche rojo, Fruta, traspatio uso:Verduras y frutas, Barreras/límites, Sistema digestivo,
Huaa yajk tij palma etz huaa ets ma jepyam ko xëë
Ayuuk (Mixe, Mixe Medio del Este,)
Flor de la montaña, Flor peine, Maíz viejo, guie’ bègú, maíz viejo, yag gubé, Bandaga, fiesta, saa guichi, shuana, xhela shuanas uso:Religiosos, Granos, arroz,
Ni jmá naro'ba' lade ca Dioon, ¿Huayolo’ ca xpiidxi' la?
Didxazá (Zapoteco, Istmo)
coyolito, coyolito de cerro, cícada, palma chicalite, Cícada uso:Granos, arroz,
Banduy xnia: uas nizhi, xnia naqui,
ngui rduy ¿tu na?
Ditsa, Dixza (Zapoteco, Tlacolula de Tlacolula occidental)
Banduy xnia, Nakants wean, Nanche naxiñá’, Nántyi kuá’a, acerola mexicana, cereza colorada, guachocote, guajocote, nanche de monte, nanche iní, nanche rojo, Fruta, traspatio uso:Verduras y frutas, Barreras/límites, Sistema digestivo,
Sandrox oniügaran naag nit, Ayambüw xike najlüy tiül nangoxnüt
Ombeayiüts (Huave, San Mateo del Mar)
Flor de la montaña, Flor peine, Maíz viejo, guie’ bègú, maíz viejo, yag gubé, Bandaga, fiesta, saa guichi, shuana, xhela shuanas uso:Religiosos, Granos, arroz,
Koun zióh' man tø_ lioún ta'': Manøn kuah'
Jau jmai (Chinanteco, Tlacoatzintepec)
Manøn kuah', Yá to niso, ayal, cirián, gyìa’ zhieg, morro, ngots, tecomate, tima, jícara, jícaro uso:Otro/NA, Herramientas, utensilios, Sistema Respiratorio,
Me confunden con palma y soy la protagonista de la fiesta
Español (Español)
Flor de la montaña, Flor peine, Maíz viejo, guie’ bègú, maíz viejo, yag gubé, Bandaga, fiesta, saa guichi, shuana, xhela shuanas uso:Religiosos, Granos, arroz,
Tobalá, la planta y su mezcal
ꞌÉn-ná (Mazateco, San Jerónimo Tecóatl)
Papalometl, Tobalá, jä näk tsääjts, papalomé, Agave nussaviorum, Agave seemanniana, mezcal uso:Bebidas,
Nakants wean: Najneaj angan, nakants ombas, nachich kiripite, ¿jan xik?
Ombeayiüts (Huave, San Mateo del Mar)
Banduy xnia, Nakants wean, Nanche naxiñá’, Nántyi kuá’a, acerola mexicana, cereza colorada, guachocote, guajocote, nanche de monte, nanche iní, nanche rojo, Fruta, traspatio uso:Verduras y frutas, Barreras/límites, Sistema digestivo,
Buny rni ziny na’ per na naca ni runy lanyi
Ditsa, Dixza (Zapoteco, Tlacolula de Tlacolula occidental)
Flor de la montaña, Flor peine, Maíz viejo, guie’ bègú, maíz viejo, yag gubé, Bandaga, fiesta, saa guichi, shuana, xhela shuanas uso:Religiosos, Granos, arroz,
Lu dxiña ne lu verdura: guituxembe’
Didxazá (Zapoteco, Istmo)
Chilacayota, Chilacayote, Guituxembe’, Mánh  kuá , Nachojmí, Yi ka tziw, yutu wechi, Semillas de calabaza, calabaza
Ataag ik majneaj, ataag ik majneaj, noik nakants netaag majneaj
Ombeayiüts (Huave, San Mateo del Mar)
cuachalalate, cuachalalá, cuachinala, macerán, mapicerán, matixerán, volador, yala guitu, muaxalaxlitli, árbol de corteza roja
Sácaxacabe naca’ ziña ne naca’ ni rususácacabe lu ca saa
Didxazá (Zapoteco, Istmo)
Flor de la montaña, Flor peine, Maíz viejo, guie’ bègú, maíz viejo, yag gubé, Bandaga, fiesta, saa guichi, shuana, xhela shuanas uso:Religiosos, Granos, arroz,
Tsó chjita tsa ánní ri xkajén mína tanga majín, ya machjén an jin sí
ꞌÉn-ná (Mazateco, San Jerónimo Tecóatl)
Flor de la montaña, Flor peine, Maíz viejo, guie’ bègú, maíz viejo, yag gubé, Bandaga, fiesta, saa guichi, shuana, xhela shuanas uso:Religiosos, Granos, arroz,
Gyìa’ nzac ni rzhieu: gyìa’ zhieg
Ditsa, Dixza (Zapoteco, Tlacolula de Tlacolula occidental)
Manøn kuah', Yá to niso, ayal, cirián, gyìa’ zhieg, morro, ngots, tecomate, tima, jícara, jícaro uso:Otro/NA, Herramientas, utensilios, Sistema Respiratorio,
Un árbol generoso de variados usos: el tecomate
Español (Español)
Manøn kuah', Yá to niso, ayal, cirián, gyìa’ zhieg, morro, ngots, tecomate, tima, jícara, jícaro uso:Otro/NA, Herramientas, utensilios, Sistema Respiratorio,
Noik xiül üüch ikoots xeyay nejiür
xeyay atam: ngots
Ombeayiüts (Huave, San Mateo del Mar)
Manøn kuah', Yá to niso, ayal, cirián, gyìa’ zhieg, morro, ngots, tecomate, tima, jícara, jícaro uso:Otro/NA, Herramientas, utensilios, Sistema Respiratorio,
Ndiyá tse
ꞌÉn-ná (Mazateco, San Jerónimo Tecóatl)
Cempasúchil, Flor de muerto, Guiaj kua, Guiaj kua, Guie' biguá, Gyììa’ Cub, Ita kuàún, Ita kuàún yó’o, naxó kjajo, Altar de muertos, Día de muertos, Tagetes patula uso:Religiosos, Condimentos, hierbas, especias, Sistema digestivo, Síntomas generales, inespecíficos,
Nántyi kuá’a: yàsín níi rí, tí kuá’a kúú rí, ta iyá lo’o yáxí rí, ¿ni kití kúú rí?
Tu̱’un sâvi (Mixteco, Alcozauca)
Banduy xnia, Nakants wean, Nanche naxiñá’, Nántyi kuá’a, acerola mexicana, cereza colorada, guachocote, guajocote, nanche de monte, nanche iní, nanche rojo, Fruta, traspatio uso:Verduras y frutas, Barreras/límites, Sistema digestivo,
Ndakatǔ'un tìkòtò kí'in xìní kún:
tú lémpé
Tu̱’un sâvi (Mixteco, Alcozauca)
ceiba, nejpeik, pochota, pochote, tú lémpé, fibra uso:Otro/NA, Otro, Piel y tejidos relacionados, Leña, carbón vegetal,
Dubblia, gyiag cuan neip gues
Ditsa, Dixza (Zapoteco, Tlacolula de Tlacolula occidental)
Papalometl, Tobalá, jä näk tsääjts, papalomé, Agave nussaviorum, Agave seemanniana, mezcal uso:Bebidas,
El cacao del jaguar
Español (Español)
cacao blanco, pataste, pataxte, cacao, chocolate, popo uso:Bebidas, Barreras/límites,
Je nanche iní: ñó nda chine, ndí iní kji jna ndí san chine, Yáná an?
ꞌÉn-ná (Mazateco, San Jerónimo Tecóatl)
Banduy xnia, Nakants wean, Nanche naxiñá’, Nántyi kuá’a, acerola mexicana, cereza colorada, guachocote, guajocote, nanche de monte, nanche iní, nanche rojo, Fruta, traspatio uso:Verduras y frutas, Barreras/límites, Sistema digestivo,
Camino de bienvenida
Español (Español)
Cempasúchil, Flor de muerto, Guiaj kua, Guiaj kua, Guie' biguá, Gyììa’ Cub, Ita kuàún, Ita kuàún yó’o, naxó kjajo, Altar de muertos, Día de muertos, Tagetes patula uso:Religiosos, Condimentos, hierbas, especias, Sistema digestivo, Síntomas generales, inespecíficos,
Maǿn  chah_ guioh' guiah_
Jau jmai (Chinanteco, Tlacoatzintepec)
cacao blanco, pataste, pataxte, cacao, chocolate, popo uso:Bebidas, Barreras/límites,
Delicioso, rojo y acidito, ¿quién soy?
Español (Español)
Banduy xnia, Nakants wean, Nanche naxiñá’, Nántyi kuá’a, acerola mexicana, cereza colorada, guachocote, guajocote, nanche de monte, nanche iní, nanche rojo, Fruta, traspatio uso:Verduras y frutas, Barreras/límites, Sistema digestivo,
Ngáønh_ nun  tuh_ i  tsøn' chíh : man  i  téh s pochote
Jau jmai (Chinanteco, Tlacoatzintepec)
ceiba, nejpeik, pochota, pochote, tú lémpé, fibra uso:Otro/NA, Otro, Piel y tejidos relacionados, Leña, carbón vegetal,
Tobalá, la planta y su mezcal
Español (Español)
Papalometl, Tobalá, jä näk tsääjts, papalomé, Agave nussaviorum, Agave seemanniana, mezcal uso:Bebidas,
Ma chine nisín axae nisín njchra: Nachojmí
ꞌÉn-ná (Mazateco, San Jerónimo Tecóatl)
Chilacayota, Chilacayote, Guituxembe’, Mánh  kuá , Nachojmí, Yi ka tziw, yutu wechi, Semillas de calabaza, calabaza
Lí  i', lí  i', koun  juáh  i  jnián  daún lí  i'
Jau jmai (Chinanteco, Tlacoatzintepec)
cuachalalate, cuachalalá, cuachinala, macerán, mapicerán, matixerán, volador, yala guitu, muaxalaxlitli, árbol de corteza roja
Consúltalo con la almohada: el pochote
Español (Español)
ceiba, nejpeik, pochota, pochote, tú lémpé, fibra uso:Otro/NA, Otro, Piel y tejidos relacionados, Leña, carbón vegetal,
Itün mingiay aliig imal: nejpeik
Ombeayiüts (Huave, San Mateo del Mar)
ceiba, nejpeik, pochota, pochote, tú lémpé, fibra uso:Otro/NA, Otro, Piel y tejidos relacionados, Leña, carbón vegetal,
En dulce y en verdura: la chilacayota
Español (Español)
Chilacayota, Chilacayote, Guituxembe’, Mánh  kuá , Nachojmí, Yi ka tziw, yutu wechi, Semillas de calabaza, calabaza
Jngo yá ri ñó nda, ri kjín jko machjén:
Yá to niso
ꞌÉn-ná (Mazateco, San Jerónimo Tecóatl)
Manøn kuah', Yá to niso, ayal, cirián, gyìa’ zhieg, morro, ngots, tecomate, tima, jícara, jícaro uso:Otro/NA, Herramientas, utensilios, Sistema Respiratorio,
Xhixhi len verdura: yutu wechi
Didza Xidza (Zapoteco, Rincón)
Chilacayota, Chilacayote, Guituxembe’, Mánh  kuá , Nachojmí, Yi ka tziw, yutu wechi, Semillas de calabaza, calabaza
Ñà kúvà’a ityí kíxaà nà
Tu̱’un sâvi (Mixteco, Alcozauca)
Cempasúchil, Flor de muerto, Guiaj kua, Guiaj kua, Guie' biguá, Gyììa’ Cub, Ita kuàún, naxó kjajo, Altar de muertos, Día de muertos, Tagetes patula uso:Religiosos, Condimentos, hierbas, especias, Sistema digestivo, Síntomas generales, inespecíficos,
Tobala, lo'o lhen mezcalhi kie
Didza Xidza (Zapoteco, Rincón)
Papalometl, Tobalá, jä näk tsääjts, papalomé, Agave nussaviorum, Agave seemanniana, mezcal uso:Bebidas,
Je ngió xa xkoá
ꞌÉn-ná (Mazateco, San Jerónimo Tecóatl)
cacao blanco, pataste, pataxte, cacao, chocolate, popo uso:Bebidas, Barreras/límites,
Sana, sana, de un rojo que sana
ꞌÉn-ná (Mazateco, San Jerónimo Tecóatl)
cuachalalate, cuachalalá, cuachinala, macerán, mapicerán, matixerán, volador, yala guitu, muaxalaxlitli, árbol de corteza roja
La más grande de las Dioon, ¿has probado sus semillas?
Español (Español)
coyolito, coyolito de cerro, cícada, palma chicalite, Cícada uso:Granos, arroz,
Gunabinhi bukugu: pochote
Didza Xidza (Zapoteco, Rincón)
ceiba, nejpeik, pochota, pochote, tú lémpé, fibra uso:Otro/NA, Otro, Piel y tejidos relacionados, Leña, carbón vegetal,
Tüc quepy ma may ti tung: ja tecomate
Ayuuk (Mixe, Mixe Medio del Este,)
Manøn kuah', Yá to niso, ayal, cirián, gyìa’ zhieg, morro, ngots, tecomate, tima, jícara, jícaro uso:Otro/NA, Herramientas, utensilios, Sistema Respiratorio,
Nëzza tzahui
Didza Xidza (Zapoteco, Rincón)
Cempasúchil, Flor de muerto, Guiaj kua, Guiaj kua, Guie' biguá, Gyììa’ Cub, Ita kuàún, Ita kuàún yó’o, naxó kjajo, Altar de muertos, Día de muertos, Tagetes patula uso:Religiosos, Condimentos, hierbas, especias, Sistema digestivo, Síntomas generales, inespecíficos,
Tobalá, yi ujtz etz yi watz nii
Ayuuk (Mixe, Mixe Medio del Este,)
Papalometl, Tobalá, jä näk tsääjts, papalomé, Agave nussaviorum, Agave seemanniana, mezcal uso:Bebidas,
Sana, sana, de un rojo que sana
Español (Español)
cuachalalate, cuachalalá, cuachinala, macerán, mapicerán, matixerán, volador, yala guitu, muaxalaxlitli, árbol de corteza roja
coyolito, coyolito de cerro, cícada, palma chicalite, Cícada uso:Granos, arroz,
Ryac, ryac , xnia ni rziac
Ditsa, Dixza (Zapoteco, Tlacolula de Tlacolula occidental)
cuachalalate, cuachalalá, cuachinala, macerán, mapicerán, matixerán, volador, yala guitu, muaxalaxlitli, árbol de corteza roja
Bianda, bianda, ti naxiñá’ ni rusianda
Didxazá (Zapoteco, Istmo)
cuachalalate, cuachalalá, cuachinala, macerán, mapicerán, matixerán, volador, yala guitu, muaxalaxlitli, árbol de corteza roja
Päk etz ujtz jëch: yi ka tziw
Ayuuk (Mixe, Mixe Medio del Este,)
Chilacayota, Chilacayote, Guituxembe’, Mánh  kuá , Nachojmí, Yi ka tziw, yutu wechi, Semillas de calabaza, calabaza